Serotonin
mutlu olduğumuzda salgılanıyor, vücuttaki miktarı mutlu oldukça artıyor.
Bilinen o ki; daha mutlu insanlar daha yüksek yaşam kalitesine sahip oluyor. Belki
altta yeten sebepleri farklı olabilir bu ilişkinin. Çikolata yenildiğinde
salgılanıyormuş mesela bu hormon. Ya da uzun süre aç kaldıktan sonra yemek
yediğimizde. Ama bu yazıyı okuyanlar için başka bir ihtimal daha öngörüyoruz
biz ve eminiz ki; serotonin hormonu tatlı bir heyecanla artacak ve gözlerinizin
yanında gerçek gülümseme halkalarıyla çok mutlu olduğunuzu hissedeceksiniz.
Biraz
daha yakından bakalım isterseniz konumuza ve "Bilimsel Üretkenliği"
artırmak diyelim sizlere. Maslow ihtiyaçlar hiyerarşisinde kendini
gerçekleştirmek ulaşılabilecek en son noktadır malumunuz. Belirli bir akademik
disiplinde eğitim almış biri için kendini gerçekleştirmek ise uluslararası
ödüller almak, hakemli dergilerde özgün çalışmalar yayınlatmak olabilir.
Bizim
konumuz ve hedef popülasyonumuz tıp profesyonelleri olduğuna göre kısaca
bakalım dilerseniz tababet dünyasında bilimsel çalışmaların mevcut durumlarına.
Neler yaşanıyor bu kocaman dünyanın içerisinde değerlendirelim dilimiz
döndüğünce ama söze başlamadan önce genel hatlarıyla bilimsel çalışmalara da
değinmek kısaca faydalı olacak görüşündeyiz:
Üretilen
bilimsel yayınların (makalelerin) daha çok kullanıcıya erişebilmesi, yeni üretilecek bilgiye katkısının
ölçülebilmesi için çeşitli ölçütler
bulunmaktadır. Bunlar:
"Makalenin yer aldığı yayının hakemli
olması,
Makalenin yer aldığı derginin ulusal
ya da uluslararası olması,
Makalenin yer aldığı derginin ulusal
ya da uluslararası dizinlerde taranıyor olması,
Makalenin yer aldığı derginin
saygınlığıdır (Etki faktörü = Impact Factor-IF).
Institute for Scientific Information
(ISI) tarafından uluslararası düzeyde konu bazında hazırlanan önemli atıf dizinleri vardır. Bunlara Science Citation
Index-Expanded (SCI- Expanded),
Social Science Citation Index (SSCI), Arts and Humanities Index (AHCI), Index Medicus (IM), Dental Index
(DI), Engineering Index (EI), CompuMath Citation Index’i (CMCI) örnek verebiliriz." diyor Çimen[1]
çalışmasında.
Bu
durumu şöyle yorumlamamız mümkündür: Uluslararası dizinlerde yer alabilecek
çalışmaların ortaya konması, makalenin yer aldığı derginin saygınlığının sadece
ulusal değil aynı zamanda beynelminel ortamda da kabul edilir olması,
uluslararası kuruluşlar tarafından ilgili çalışmanın indekslenmiş olması
bilimsel çalışmaların etki faktörünü ve bilinirliğini etkileyecektir. Görüldüğü
gibi bilimsel verimliliğin ya da üretkenliğin artması ve bilinirliğin
sağlanmasının uluslararası yayınlar ile doğrudan bir ilişkisi bulunmaktadır. O
halde Çimen'in de belirttiği gibi "Bibliyografik
bilgi için İngiliz dilinin uygun şekilde kullanımının (başlığın, anahtar
kelimelerin ve özlerin İngilizce olması)[2]"
yanı sıra kullanılan İngilizce
bilgisinin de önemi hiç şüphesiz çok açıktır.
Bilindiği
üzere Türkiye'de görev yapan hekimler ve diğer sağlık çalışanları da özellikle uluslararası
saygınlığı bulunan dergilerde çalışmalarını sıklıkla yayınlatmaktadır/yayınlatmayı
arzu etmektedir. Bununla beraber, uluslararası dergiler tarafından yayınların
kabul parametreleri de yayınların gerçekleşmesi açısından dikkat edilmesi
gereken bir diğer önemli özelliktir. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmaların
ilgili parametreler değerlendirilerek dergilere gönderilmesi çok önemlidir.
Unutulmamalıdır ki; çok saygın bazı dergilere gönderilen ve sadece bir defa
reddedilen çalışmalar bir kez daha aynı dergi tarafından yayına kabul
edilmemektedir. Bu bağlamda, yapılan çalışmaların içeriğinden, İngiliz dilinin
kullanımından ve olası çıkabilecek editör soru/sorunlarından dolayı
yayınlanmama riskini ekarte edebilmek için çalışma sahipleri azami özeni
göstermekle yükümlüdür.
Yazının
bizim tarafımızı ilgilendiren konusu ise İngiliz dilinin kullanım kalitesidir. Bir
meslek mensubu olarak ülkemizde sağlık çalışanlarının büyük bir kısmının yurtdışı
eğitim geçmişlerinin olduğu bilinmektedir. Tababet bilgisi ile çeviribilim
ilkelerinin göz önünde bulundurulduğu metinler hiç kuşkusuz ki; yayın değeri
açısından önemli düzeyde görülmektedir. Bunun içindir ki; çeviribilimi bilen ve
tababet konusunda çeviri yapabilen kişilerce kaleme alınan yayınlar daha büyük
sıklıkla yurtdışı yayınlarına konu olmaktadır.
Bu
anlamlı kriterden yola çıkarak çeviri profesyonelinin tababet bilgisi yurtdışı
yayınlarının değerlendirilmesi açısından ilk önemli parametredir diyebiliriz.
Aynı zamanda, çevirmenin bilimsel etik değerlerini dikkate alması da önemlidir.
Zira, bazen kullanılan terminoloji ya da yazım noktalama işaretleri bile
dergiler tarafından kabul edilmemekte ve bir ret durumu yaşanmaktadır.
Tıbbi
çevirinin iyi düzeyde yapılması, tıbbi çeviri ile birlikte metin üzerinde
teknik analizlerin ve uluslararası yayına uygunluk ilkelerinin de
değerlendirilmesi yayın olasılığını artıracaktır.
Bu
nedenledir ki; çeviri sektörünün büyük bir dilimini oluşturan bilimsel yayın
çevirilerinin özellikle konusunda uzmanlaşmış çevirmenler/çeviri Kuruluşları
tarafından kaleme alınması ülkemizin bilimsel üretkenliğine katkı
sağlayacaktır. Yazımızın sonuna gelirken serotonin seviyenizin ve böylelikle
mutlu olma durumunuzun bariz bir seviyede arttığını umut ediyoruz. Bir sonraki
yazımızda çevirmen Müşteri arasındaki ilişkiye değineceğiz.
Faydalı
olabilmek umuduyla…
